رونالدو و ماجرای عجیب «۲۷+۱» پرتغال؛ عددی که جام جهانی را قبل از شروع داغ کرد
در فاصله کوتاه تا شروع جام جهانی ۲۰۲۶، پرتغال با یک خبر عجیب و بحثبرانگیز دوباره به مرکز توجه رسانهها برگشت؛ خبری که در ظاهر فقط به فهرست بازیکنان مربوط بود، اما خیلی زود رنگوبوی احساسی، تاکتیکی و حتی حاشیهای گرفت. روبرتو مارتینز، سرمربی پرتغال، هنگام اعلام لیست تیمش از عبارت غیرمعمول «۲۷ بازیکن بهعلاوه یک نفر» استفاده کرد؛ جملهای که بلافاصله بین هواداران، خبرنگاران و صفحات فوتبالی پخش شد. دلیل حساسیت هم روشن بود: طبق چارچوب مسابقات، تیمها در نهایت فقط میتوانند ۲۶ بازیکن رسمی برای جام جهانی ثبت کنند. پس سؤال بزرگ این بود: پرتغال چطور با «۲۷+۱» راهی جام جهانی میشود؟ (Reuters)
در نگاه اول، ماجرا شبیه یک تخلف یا دستکم یک امتیاز ویژه برای پرتغال به نظر میرسید. بعضی هواداران در شبکههای اجتماعی نوشتند که آیا فیفا برای تیمی که کریستیانو رونالدو را در ترکیب دارد، استثنا قائل شده؟ برخی دیگر هم تصور کردند پرتغال عملاً با ۲۸ نفر وارد مسابقات میشود. اما اصل ماجرا پیچیدهتر و در عین حال احساسیتر از این برداشتهای اولیه است. پرتغال قرار نیست قانون فیفا را بشکند؛ فهرست رسمی همچنان باید در سقف ۲۶ بازیکن باقی بماند. عدد ۲۷ مربوط به همراهی یک بازیکن اضافه در کمپ است، نه الزاماً حضور رسمی او در لیست مسابقات.
نامی که این ابهام را ایجاد کرده، ریکاردو ولیو، دروازهبان چهارم پرتغال است. او همراه تیم به آمریکای شمالی سفر میکند، تمرین میکند و در فضای تیمی حضور دارد، اما در شرایط عادی عضو فهرست رسمی ۲۶ نفره برای مسابقات نیست. به بیان ساده، ولیو در نقش یک گزینه اضطراری و تمرینی کنار تیم قرار میگیرد. اگر یکی از سه دروازهبان ثبتشده پرتغال در طول تورنمنت دچار مصدومیت شود، آنوقت امکان دارد ولیو طبق مقررات جایگزینی، وارد فهرست رسمی شود. همین نکته باعث شده پرتغال از نظر عملی با ۲۷ بازیکن حرکت کند، اما از نظر قانونی همچنان به سقف ثبت رسمی پایبند بماند. (Reuters)
اما قسمت احساسی ماجرا در همان «+۱» نهفته است. مارتینز توضیح داده که این «یک نفر اضافه» اشارهای نمادین به دیوگو ژوتا است؛ مهاجم پرتغالی که سال گذشته در یک سانحه رانندگی جان باخت. برای تیمی که هنوز خاطره او را زنده نگه داشته، این عدد فقط یک بازی رسانهای نیست. پرتغال میخواهد با این پیام بگوید ژوتا هنوز بخشی از روح تیم است؛ حتی اگر دیگر روی زمین حضور نداشته باشد. همین بخش باعث شد ماجرای «۲۷+۱» از یک بحث خشک درباره تعداد بازیکنان، به یک داستان احساسی درباره رفاقت، میراث و انگیزه تبدیل شود. (Reuters)
در مرکز همه این حواشی، مثل همیشه، نام کریستیانو رونالدو دیده میشود. رونالدو در ۴۱ سالگی آماده حضور در ششمین جام جهانی خود است؛ اتفاقی که بهتنهایی برای ساختن تیتر کافی است. اما کنار آمدن این رکورد تاریخی با داستان «۲۷+۱» باعث شده پرتغال حتی پیش از اولین بازیاش، یکی از خبرسازترین تیمهای جام باشد. برای هواداران رونالدو، این شاید آخرین رقص بزرگ او در جام جهانی باشد؛ برای منتقدانش، یک آزمون سنگین دیگر است تا ببینند آیا هنوز میتواند در سطح اول ملی تعیینکننده باشد یا نه. (Reuters)
از نظر فنی هم تصمیم مارتینز قابل بحث است. جام جهانی ۲۰۲۶ در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود؛ تورنمنتی بزرگتر، طولانیتر و فرسایشیتر از دورههای قبلی. سفرهای متعدد، تغییر آبوهوا، اختلاف ساعت، فشار مسابقات و احتمال مصدومیت، مدیریت تیمها را سختتر میکند. مارتینز به همین دلیل روی داشتن گزینههای بیشتر در بعضی پستها تأکید کرده است. او چهار دروازهبان را همراه میبرد تا در صورت بروز اتفاق غیرمنتظره، تیم از نظر تمرینی و اضطراری دچار بحران نشود. این تصمیم شاید عجیب به نظر برسد، اما از نگاه کادر فنی پرتغال، نوعی بیمه برای تورنمنتی است که هیچ چیزش ساده و قابل پیشبینی نیست.
نکته مهم این است که پرتغال در این دوره فقط برای حضور آبرومندانه نیامده است. این تیم با ترکیبی از تجربه و جوانی وارد جام میشود: رونالدو، برونو فرناندز، برناردو سیلوا، رافائل لیائو، ویتینیا، ژوائو فلیکس و چند ستاره دیگر. چنین فهرستی توقعات را بالا میبرد. وقتی تیمی با این حجم از استعداد وارد مسابقات میشود، هر تصمیم مربی زیر ذرهبین میرود؛ چه انتخاب یک مهاجم، چه کنار گذاشتن یک نام بزرگ، چه همراه بردن یک دروازهبان اضافه. در چنین فضایی، عبارت «۲۷+۱» فقط یک توضیح ساده نیست؛ تبدیل به سوژهای میشود که میتواند روزها خوراک رسانهها و شبکههای اجتماعی باشد.
از زاویه رسانهای، این ماجرا دقیقاً همان چیزی است که جام جهانی را جذاب میکند: ترکیب قانون، احساس، ستاره و حاشیه. قانون میگوید ۲۶ نفر؛ مربی میگوید ۲۷ نفر همراه تیم هستند؛ قلب تیم میگوید یک نفر دیگر هم همیشه با ماست. همین تضاد ظاهری، تیتر میسازد. صفحات هواداری رونالدو آن را به روایت انگیزشی تبدیل میکنند. منتقدان میپرسند آیا چنین تصمیمهایی تمرکز تیم را به هم نمیزند؟ خبرنگاران دنبال این هستند که بدانند آیا این روش بهزودی توسط تیمهای دیگر هم تقلید میشود یا پرتغال تنها تیمی است که چنین مدل خاصی را اجرا میکند.
برای خود رونالدو هم این فضا دو وجه دارد. از یک طرف، حضور او در ششمین جام جهانی یک افتخار تاریخی است و دوباره نامش را کنار رکوردهای بزرگ فوتبال مینشاند. از طرف دیگر، هر حاشیهای اطراف پرتغال به شکلی به او گره میخورد؛ حتی اگر موضوع اصلی تصمیم کادر فنی درباره یک دروازهبان اضافه باشد. چنین چیزی نشان میدهد رونالدو هنوز فراتر از یک بازیکن است؛ او یک مرکز جاذبه رسانهای است. هر خبری در تیم پرتغال، وقتی با نام رونالدو همراه شود، چند برابر بزرگتر دیده میشود.
در نهایت، ماجرای «۲۷+۱» نه تخلف است، نه امتیاز ویژه، نه بحران حقوقی. واقعیت این است که پرتغال با ۲۶ بازیکن رسمی وارد مسابقات میشود، یک دروازهبان اضافه را بهعنوان گزینه تمرینی و اضطراری همراه دارد، و عدد «+۱» را به یاد دیوگو ژوتا زنده نگه میدارد. اما در فوتبال مدرن، واقعیت همیشه فقط نیمی از داستان است؛ نیم دیگر، نحوه روایت آن است. پرتغال با همین روایت، قبل از شروع بازیها یکی از احساسیترین و بحثبرانگیزترین داستانهای جام جهانی ۲۰۲۶ را ساخته است: تیمی با رونالدو، فهرستی عجیب، یک دروازهبان در سایه، و یاد بازیکنی که قرار است در قلب رختکن زنده بماند.